Search Button

ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ

Οι Λαπηθιώτισσες, από πολύ μικρές, 7 – 8  χρονών, έπρεπε να μάθουν να κεντούν.  Η μια κοπέλα μάθαινε την άλλη, η αδερφή την αδερφή, η συγγένισσα, η γειτόνισσα, η μάνα την κόρη.  Από νωρίς έπρεπε ν΄ αρχίσουν να κεντούν την προίκα τους (σεντόνια, μαξιλαροθήκες, τραπεζομάντιλα, σκεπάσματα, πετσέτες) και όλα τα είδη του σπιτιού που χρησιμοποιούνταν,  έπρεπε να έχουν σχέση με κάτι κεντημένο.

Ο «κροσιές», ο βελονόκομπος, το ξιφτιτό, η σταυροβελονιά, το ανεβατό, το κοπτό ήταν είδη κεντήματος που έπρεπε η κάθε Λαπηθιώτισσα να μάθει.  Με το σμιλί (για τους κροσίεδες) ή το βελόνι για τον βελονόκομπο και τα άλλα κεντήματα, μαζεύονταν τα πρωινά μετά τις δουλειές του σπιτιού αλλά και τα απογεύματα, πότε στο σπίτι της μιας, πότε της άλλης φίλης ή γειτόνισσας και κουβεντιάζοντας, τραγουδώντας, βάζοντας καπάλι (διαγωνισμό γρήγορης και επιτυχημένης εργασίας κεντήματος), κεντούσαν τα προικιά τους ή συνέβαλλαν στο εισόδημα της οικογένειας πουλώντας αυτά που έφτιαχναν.  Δεν ήταν τυχαίο που στη Λάπηθο υπήρχαν οι κεντητάρηδες,  μικροέμποροι που πραγματεύονταν το εμπόριο του κεντήματος προμηθεύοντας τις κεντήτριες με ύφασμα και κλωστή και πληρώνοντάς τες με το κομμάτι.

Βελονόκομπος:  είναι ένα ξεχωριστό σε ομορφιά και δυσκολία κέντημα, που για πολλά χρόνια μόνο στη Λάπηθο γινόταν αυτό το κέντημα (και σήμερα ακόμα μόνο οι Λαπηθιώτισσες το ξέρουν και λίγες γυναίκες  στο χωριό ΄Ομοδος).  Το κέντημα αυτό γίνεται μόνο με βελόνι και κλωστή (χωρίς ύφασμα) και με δεξιοτεχνία και κόμπους της κλωστής με εργαλείο το βελόνι, φτιάχνεται μια υπέροχη δαντέλα πιπίλλα με πολύπλοκα σχέδια που καταλήγει σε πετσετάκι, σιεμέ ή και τραπεζομάντιλο.  Ενδεικτικό της υπέροχης και μοναδικής αυτής πιπίλλας είναι και το ότι το 1998 η Λαπηθιώτισσα δεξιοτέχνης κ. Μερόπη Γ. Σιακκίδου, βραβεύτηκε στην 8η Διεθνή Μπιενάλε χειροποίητης δαντέλλας  που έγινε στο Σανδεπόληρο της Ιταλίας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που βραβεύτηκε η πιπίλλα, δηλ. ο βελονόκομπος της Λαπήθου στο εξωτερικό.  Στις αρχές του 20ου αιώνα λαπηθιώτικο τραπεζομάντιλο που παρίστανε τον Πάρη να δίνει το χρυσό μήλο στην Αφροδίτη, πήρε στη Βενετία της Ιταλίας χρυσό βραβείο για την υπέροχη και λεπτή αυτή τέχνη.

Ξιφτιτά:  ΄Αλλου είδους κέντημα που γινόταν στη Λάπηθο από τα πανάρχαια χρόνια, είναι το ξιφτιτό (αυτό που αργότερα επικράτησε σαν Λευκαρίτικο).  Οι Λαπηθιώτισσες το κεντούσαν στα μεταξωτά σεντόνια, μαξιλαροθήκες, σκεπάσματα με λεπτή κλωστή μεταξιού που έφτιαχναν σε ειδική βουφούδα (μικρό αργαλειό) ειδικά φτιαγμένο γι΄ αυτό το σκοπό.  Το έλεγαν ξιφτιτό γιατί ξιφτούσαν το ύφασμα, έκοβαν δηλ. κλωστές και τις κεντούσαν γύρω- γύρω.  Αργότερα κεντούσαν και σε λινά υφάσματα και όχι μόνο μεταξωτά.

Με το σμιλί (βελονάκι), οι Λαπηθιώτισσες έφτιαχναν τους κροσιέδες, όπως τους έλεγαν.  Σκεπάσματα, σιεμέ, πετσετάκια, κουρτίνες, γαρνιτούρες  σε κουρτινάκια, εσώρουχα, σεντόνια, μαξιλαροθήκες.

Κάθε σπίτι ήταν γεμάτο από κεντητά είδη φτιαγμένα από την νοικοκυρά ή τις κόρες του σπιτιού.  Κάθε είδος βελονιάς, ήταν μια πρόκληση για τη νέα κοπέλα που έπρεπε να τη μάθει και σαν χρυσοχέρα που ήταν να γεμίσει το ερμάρι, τις κασέλες, το σπίτι.

Το κέντημα στη Λάπηθο δεν ήταν μόνο παράδοση, ήταν απαραίτητο συμπλήρωμα τρόπου ζωής.  Όπως μάθαιναν να νίβονται, έτσι μάθαιναν και να κεντούν από μικρές  όλες οι κοπελιές της Λαπήθου.

Το απέδειξαν και μετά την εισβολή του 1974 που γρήγορα, μετά τη συμφορά, άρχισαν το κέντημα για να ξαναφτιάξουν νέο σπιτικό στην προσφυγιά.

    
    
  • «Ελληνικόν Γυμνάσιον Λαπήθου – 100 χρόνια από την ίδρυσή του»
    11 Δεκεμβρίου 2017
  • H Εφυαλωμένη Κεραμική της Λαπήθου Στοιχείο της ΄Αυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου
    5 Δεκεμβρίου 2016
    
(c) Copyright 2013, Δήμος Λαπήθου Designed and Developed by eBOS Technologies powered by WiseBOS CMS